Kaaimuren en aanlegsteigers vormen langs landzijde de toegang tot de waterweg. Via de kaaimuur gebeurt het lossen en laden van de schepen. Deze kaaimuren worden onderworpen aan bijzonder zware lasten: er is de druk uitgeoefend door de grond achter de muur, de waterdruk afkomstig van zowel het dok- als het grondwater en er is de belasting van de kade zelf (het gewicht van de opeengestapelde containers, verkeer op de kade, de kraanlasten edm). Met andere woorden de kaaimuren vormen grote ondergrondse constructies die voldoende stabiliteit moeten verzekeren om te kunnen weerstaan aan grote lasten . Meer info muren aan de kaai…saai? Niks van.
Beschikken over voldoende kaaimuur is voor elke haven een levensnoodzakelijke voorwaarde. Gezien de grote commerciële rol van de kaaimuren voor een haven, ligt de verantwoordelijkheid voor de bouw en het onderhoud van die infrastructuur bij de havenbedrijven. De Vlaamse overheid kan dit wel via subsidies ondersteunen. De niet-commerciële kaaimuren (vb de kaaimuren gelegen aan zeesluizen) zijn wel de verantwoordelijkheid van de Vlaamse Overheid.
Enkele resente projecten die door de Vlaamse overheid werden ondersteund:
Haven van Antwerpen – Leopolddok: verdiepen kaaimuur
Verdiepen van 400m kaaimuur ter hoogte van kaai 211-217. Sea-Invest voorziet de bouw van overdekte opslagplaatsen voor de behandeling van ertsen en de bouw van twee of drie transportbanden om de ertsen in de overdekte opslagplaatsen te brengen. Daarvoor heeft de Vlaamse Overheid de zwaaikom gelegen tussen het Kanaaldok B1 en het Boudewijn- en Van Cauwelaertsluizencomplex verruimt om de schepen de nodige manoeuvreerruimte te geven. Voor de verdiepingswerken aan de kaaimuur voorziet de Vlaamse Overheid 20% subsidie (1.3 mio euro).
Zie ook persmededeling over de verdiepingsbaggerwerken in het Leopolddok en het Hansadok.
Haven van Zeebrugge - Verdieping CHZ kaaimuur
De CHZ (Container Handling Zeebrugge)-kaai is 1000m lang, maar vertoont momenteel twee verschillende waterdieptes: de waterdiepte over 600 meter kaailengte bedraagt momenteel 14.5 m, de resterende 400 meter werden tot 16 meter uitgebaggerd. Bedoeling is de diepgang van de kade over de hele lengte op 16 meter te brengen. Met het project is een investering van 25 miljoen euro gemoeid, waarvan 5 miljoen wordt betoelaagt door de Vlaamse Overheid. Meer info.
Haven van Gent – Kluizendok: bouwen kaaimuren parallelkaai
Aan de noordzijde van het Kluizendok werd parallel met het kanaal Gent-Terneuzen een kaaimuur gebouwd met een lengte van 440 meter voor een waterdiepte van 8 meter. Hiermee werd het – voorlopige – sluitstuk van de kaaimuren aan het Kluizendok gerealiseerd. De werken startten in juni 2008 en werden eind 2009 beëindigd. Deze kaaimuur kostte 8 miljoen euro en werd voor 60% betaald door de Vlaamse overheid. Het kluizendok werd officieel geopend op 26 november 2010 na 14 jaar infrastructuurwerken.