Maritieme toegang

bouw nieuwe zeesluizen

laatst aangepast 26 maart 2012.

In de beleidsnota mobiliteit en openbare werken wordt de hoogste prioriteit toegekend aan projecten die betrekking hebben op de verbetering van de maritieme toegankelijkheid van de Vlaamse zeehavens. In deze doelstelling kadert het plan voor de zg. ontdubbeling van de maritieme toegang: de bouw van de tweede sluis in de Waaslandhaven, de vervanging van de Visartsluis in het Strategisch HaveninstrastructuurProject (SHIP) in Zeebrugge en de bouw van een nieuwe sluis in Terneuzen die de toegankelijkheid van de haven van Gent moet verbeteren.
Om dit bijzonder ambitieuze plan te realiseren, het gaat over een globale investering van ongeveer 2 miljard euro voor de 3 projecten samen, zal een deel van deze projecten gefinancierd worden door de havenbedrijven. Daarnaast moet de Vlaamse Regering op zoek gaan naar extra middelen op de kapitaalsmarkt. In 2011 werd de NV Vlaamse Havens opgericht, een verzelfstandigd agentschap, om te zorgen voor de nodige financiering.  Men voorziet per sluisproject in de oprichting van een afzonderlijke dochtervennootschap. Die zal dan optreden als bouwheer van de sluis. In deze dochtervennootschap zal het betrokken havenbedrijf de meerderheid van de aandelen aanhouden.

Strategisch HaveninfrastructuurProject  (SHIP) - Haven Zeebrugge

In Zeebrugge kadert de nieuwe sluis in het veel grotere dossier van het SHIP-project. Dit project wil tegemoet komen aan 2 groten noden: enerzijds de verbetering van de nautische toegankelijkheid van de haven en anderzijds de ontwikkeling van de westelijke achterhaven.
De verbetering van de nautische toegankelijkheid kan gerealiseerd worden middels 2 mogelijke inrichtingsalternatieven:
• Open-getijzone: De Visartsluis wordt vervangen door een ca 90 m breed doorvaartkanaal, met drempel op -10 m TAW. Hierdoor komt het westelijk havenareaal onder getijdewerking. De getijzone wordt doorgetrokken tot aan het Verbindingsdok, in dit geval blijft het overige gedeelte van de achterhaven (Verbindingskok en oostelijk gelegen dokken) onder constant peil. De afsluiting wordt voorzien door een sluis ter hoogte van de huidige Carcoke
• Snelle zeesluis: Vervanging van de Visartsluis door een nieuwe grotere zeesluis.

Voor de Short Sea trafieken dreigt een tekort aan beschikbare ruimte in de voorhaven. Als oplossing wordt voorzien in de reconversie van de verouderde infrastructuur in de achterhaven met als doel haar geschikt te maken voor de afwikkeling van snelle Short Sea trafieken en zee-zee overslag.

Voor de verdere uitwerking van het Ship project, wordt een Project MER opgemaakt. Tegen november 2012 wil men de Project MER  afwerken. 
De periode van terinzagelegging liep van 3 september 2011 tot en met 2 oktober 2011 (meer info over Mer procedures). Zie ook presentatie toelichtingsvergadering 19 september 2011 en het kennisgevingsdossier.  

Meer info: Zeebrugge Open

Kanaal Gent - Terneuzen

Het kanaal Gent Terneuzen vormt de toegang tot de haven van Gent. Omdat er steeds meer en grotere zee- en binnenvaartschepen het sluizencomplex van Terneuzen passeren, is in 2006 een onderzoek gestart naar de gevolgen hiervan. Het uitgevoerde onderzoek toont aan dat het noodzakelijk is om de maritieme toegang te verbeteren. De capaciteit van het bestaande sluizencomplex in Terneuzen en de grootte van de zeesluis in dit complex (de Westsluis) leveren voor de gebruikers beperkingen op. Voor sommige gebruikers bestaat die beperking nu al, voor anderen kan deze in de toekomst optreden.
 
De problemen spitsen zich toe op:
-        afmetingen (breedte, diepgang en lengte),
-        betrouwbaarheid (zoals uitval door onderhoud, calamiteiten of spuien)
-        en beschikbaarheid (capaciteit).

Er is een groot aantal uiteenlopende oplossingsrichtingen onderzocht. Na het grondig afwegen van 64 mogelijke oplossingen in de zogenaamde verkenningsfase resten er drie projectalternatieven, allen binnen het bestaande sluizencomplex in Terneuzen: een combisluis, een kleine zeesluis en een grote zeesluis. Het Vlaams-Nederlandse Stakeholders Advies Forum adviseerde op basis van de resultaten van de verkenning unaniem de grote zeesluis.

Op basis van de onderzoeksresultaten hebben de Vlaamse minister van Mobiliteit en Openbare Werken (MOW) en de Nederlandse Minister Van Infrastructuur en Milieu (I&M) in januari 2011 besloten om onderhandelingen te starten en om deze onderhandelingen te richten op één voorkeursalternatief, de Grote Zeesluis. De onderhandelingen hebben geresulteerd in een Besluit van de Vlaamse minister van Mobiliteit en Openbare Werken (MOW) en de Nederlandse Minister Van Infrastructuur en Milieu (I&M) met een basisverdeelsleutel voor de bekostiging van de aanleg het infrastructureel beheer en onderhoud gedurende dertig jaar en afspraken over randvoorwaarden en procedures voor de nu te starten planuitwerkingsfase. Het Besluit is op 19 maart 2012 ondertekend door beide bewindspersonen. Nederland heeft na ondertekening van het akkoord, de voorkeursbeslissing voor de bouw van een grote zeesluis, genomen. 

Met dit besluit kan de planuitwerkingsfase beginnen. Volgens de Nederlandse regelgeving wordt in de planuitwerkingsfase de voorkeursbeslissing voor een grote zeesluis verder uitgewerkt. Concreet betekent dit dat zal worden gezocht naar optimalisatiemogelijkheden voor het design, de fasering en de financiering van de sluis. Ook vindt een optimalisatie plaats binnen de kosten van aanleg en infrastructureel beheer en onderhoud. Uitgangspunt hiervoor is dat zowel ontwerp, bouw, financiering als onderhoud worden uitbesteed.
De planuitwerkingsfase zal worden uitgevoerd door een gemeenschappelijke Vlaams-Nederlandse projectorganisatie in opdracht van de Vlaams-Nederlandse Scheldecommissie (VNSC) en zal ongeveer 2-3 jaar tijd in beslag nemen. Nederland heeft na de ondertekening van het akkoord, de voorkeursbeslissing genomen.  Vlaanderen en Nederland dragen elk 50% van de kosten van de planuitwerkingsfase.
 
Volgend op het sluiten van het akkoord starten Vlaanderen en Nederland met het uitwerken van een verdrag, op basis van de randvoorwaarden:

• De aanleg van de nieuwe zeesluis gaat uit van een geraamde kostprijs van 930 miljoen euro, op basis van de Nederlandse ramingssystematiek. De kosten voor het onderhoud voor 30 jaar bedragen 75 miljoen euro. Nederland neemt in totaal 141,9 miljoen euro voor zijn rekening. Vlaanderen vult aan tot de werkelijke kosten.  
  Vlaanderen zal concrete afspraken maken met het Gentse Havenbedrijf over de precieze hoogte van zijn bijdrage.
• De keuze voor een grote zeesluis vergt op termijn aanpassingen aan het kanaal, tunnel en bruggen. De extra kosten komen voor rekening van Vlaanderen. Nederland draagt hier maximaal 150 miljoen euro aan bij. De betaling zal uiterlijk plaatsvinden bij de ingebruikname van de sluis. De uitvoering van de kanaalaanpassingen op Nederlands grondgebied vindt in gezamenlijk overleg plaats aan de hand van een door Vlaanderen op te stellen planning.

Meer info: http://vnsc.eu/vnsc/werkgroepen/kanaal-gent-terneuzen/het-project-kgt/

prship_toelichtingsvergadering20110919.pdf

Bijlage1_BesluitPolitiekCollegeVNSC_kaart.pdf

Bijlage2_BesluitPolitiekCollegeVNSC_VoorkeursbeslissingGroteZeesluis-Terneuzen.pdf

Bijlage3_BesluitPolitiekCollegeVNSC_PlanuitwerkingsfaseZeesluisKGT.pdf

Vlaams-NederlandsBesluis_ZeesluisTerneuzen.pdf