Het havendecreet bakent de bevoegdheden af van de afdeling Maritieme Toegang en formuleert de opdrachtsverklaring. Minister van Mobiliteit en Openbare Werken, mevrouw Hilde Crevits bepaalt de beleidsprioriteiten voor de huidige legislatuur. Deze prioriteiten staan opgesomd in de beleidsnota.
Het mobiliteitsbeleid is deze legislatuur gericht "op een integrale aanpak binnen het hele beleidsdomein en op het principe van comodaliteit, met als doel de schakels in het vervoersysteem nog beter op elkaar in te laten spelen."
"Om tot een performant mobiliteitssysteem te komen is het noodzakelijk dat de hardware van het systeem, dit zijn de fietspaden, het wegennet, de waterwegen, de havens en de luchthavens, volledig is en goed onderhouden wordt. Maar dat volstaat niet. We hebben ook nood aan een gepaste dienstverlening, de software, die de hardware van het vervoersnetwerk optimaal
doet renderen."
Meer info: Beleidsnota MOW 2009-2014
Jaarlijks wordt in de beleidsbrief een overzicht gegeven van de realisaties en de planning voor het komende jaar.
Prioritaire beleidspunten mbt Maritieme Toegang:
Gericht investeren in infrastructuur
Ook onze havens verdienen en krijgen wereldwijd de nodige aandacht. De ontdubbeling van de zeesluizen in de Waaslandhaven, Terneuzen en Zeebrugge wordt voorbereid en gerealiseerd.
Bij een verdere gefaseerde uitbouw van de Vlaamse zeehavens staan de economische behoeften centraal. De uitbouw wordt op een integrale wijze aangepakt op basis van de strategische plannen die voor de zeehavens werden opgemaakt. Investeringen in haveninfrastructuur combineren we met betere hinterlandverbindingen. Daarbij houden we ook rekening met de milieuimpact, en compenseren of milderen we waar nodig het verlies van natuurwaarden. Tenslotte hebben we ook oog voor de mogelijke sociale gevolgen van de voor deze investeringen noodzakelijke onteigeningen.
We investeren echter niet alleen in nieuwe infrastructuur, ook de achterstand in het onderhoudprogramma werken we geleidelijk weg om de beschikbaarheid van het netwerk blijvend te verzekeren en op termijn steeds hoger oplopende onderhoudskosten te voorkomen. Met het oog op de noodzakelijke baggerwerken vrijwaren we locaties voor het storten van gebaggerd slib.
Tenslotte werken we verder aan een duurzame bescherming tegen overstromingen. We investeren langs de waterwegen onder andere in het Sigmaplan en langs de kust in het kustveiligheidsplan en het OW-plan (Oostende).
Geïntegreerde aanpak
Voorgaande beleidsdoelstellingen kunnen enkel bereikt worden door een gecoördineerde inzet
van alle instrumenten waarover we beschikken binnen het beleidsdomein mobiliteit en openbare
werken.
Deze beleidsopties werden vertaald naar volgende prioriteiten:
De maritieme toegang van de havens moet blijvend worden geoptimaliseerd en desgewenst worden verdiept ten behoeve van de bestaande en te verwachten scheepvaart. Daarbij is de verdieping van de Schelde een absolute prioriteit voor Vlaanderen. (...).
De haven van Zeebrugge bezit daarbij in het Vlaamse havenlandschap een uitzonderlijke troef als diepzeehaven gelegen aan de kust. Deze troef moet met prioriteit de komende jaren nog verder worden ontwikkeld en versterkt. Omwille van de toenemende diepgang van de schepen worden in dit kader ook de mogelijkheden voor een verdieping van de toegang tot de haven van Zeebrugge onderzocht.
Ook de maritieme toegankelijkheid van de haven van Gent krijgt de nodige aandacht. In de eerste
plaats wordt onderzocht of er nog een optimalisering mogelijk is van een aantal nautische
toegangsbeperkingen die gelden voor het kanaal Gent-Terneuzen en de Westsluis in Terneuzen. (...).
De Waaslandhaven is vandaag enkel toegankelijk via de Kallosluis. Om de Waaslandhaven vlotter en beter toegankelijk te maken wordt een tweede sluis voorzien die via het Deurganckdok een tweede toegang tot de Waaslandhaven zal verschaffen.Verdere voortgang is afhankelijk van overeenkomst met havenbedrijf Antwerpen over de financiering van dit project.
Ook het traject rond de vervanging van de Visartsluis in Zeebrugge wordt voortgezet. Dit strategisch
haveninfrastructuurproject (SHIP) bestaat uit twee gekoppelde aspecten: de verbetering van de nautische toegankelijkheid en het aanwenden van terreinen in het noordwestelijk deel van de achterhaven. In dit kader wordt verder gewerkt op de genomen beslissing rond de aanleg van een beperkte tijzone. De nodige procedurestappen worden doorlopen met het oog op de realisatie van het project.
Met het oog op het verbeteren van de maritieme toegankelijkheid van de Kanaalzone Gent Terneuzen blijft het plaatsen van een nieuwe sluis in Terneuzen prioritair. Na het bereiken van overeenstemming over de financiële verdeelsleutel wordt het vervolgonderzoek verder gezet. Dit houdt in dat de voorbereiding van het bouwdossier in al zijn aspecten verder wordt voorbereid.
Een goede maritieme toegankelijkheid wordt niet alleen verzekerd door nieuwe investeringen. Het voortdurende onderhoud van de maritieme toegang is minstens even belangrijk. Om dit onderhoud te kunnen garanderen zal er aandacht worden besteed aan het creëren van voldoende capaciteit om baggerspecie te verwerken. (...).
De huidige berging van de baggerspecie in loswallen en onderwatercellen in de haven van Antwerpen heeft haar verzadigingspunt bereikt. Daarom besliste de Vlaamse Regering om de verwerking en berging van deze specie op een nieuwe en duurzame manier aan te pakken met de bouw van een mechanische slibontwateringsinstallatie. Het Amoras-project in het havengebied Antwerpen omvat twee luiken: de bouw van de installaties en de exploitatie. De bouwwerken zijn gestart op 1 oktober 2008. De aannemer is verantwoordelijk voor de exploitaite gedurende de eerste 15 jaar.
Tot eind jaren ‘90 werd de baggerspecie, opgehaald bij de onderhoudsbaggerwerken op het Kanaal Gent-Terneuzen, geborgen in de oude zandwinningsput Callemansputte te Zelzate. De capaciteit van dit slibstort is nu volledig benut met natte baggerspecie, waardoor nieuwe specie nu extern moet worden verwerkt en geborgen. Het project Callemansputte heeft als doel het ontwerp, de bouw/inrichting, de financiering, het terbeschikkingstellen, het onderhouden en exploiteren van een slibstort op de site Callemansputte te Zelzate. Dit project moet gezien worden, in het licht van de herwaardering van de site, en het aanbieden van diensten van slibverwerking. Deze opdracht neemt de vorm aan van een contractuele PPS.
De problematiek van het topslib in de haven van Zeebrugge is zeer complex. Het aanwezige topslib kan niet op een eenvoudige wijze worden verwijderd en vormt een belangrijke hinderpaal voor een vlotte toegang van zeer grote zeeschepen tot de haven van Zeebrugge. (...). Ook in deze legislatuur zal een mogelijke aanpak van het topslib verder bestudeerd worden. (...). Omwille van de toenemende diepgang van de schepen worden ook de mogelijkheden voor een verdieping van de toegang tot de haven van Zeebrugge onderzocht.
Investeringen in haveninfrastructuur zullen samengaan met investeringen op het vlak van mobiliteit, met het oog op een modal shift naar spoor en binnenvaart. Inspanningen voor een zuinig ruimtegebruik, voor de verbetering van de leefbaarheid van de omgeving en de omwonenden, voor een verbetering van de luchtkwaliteit en een minimalisatie van de geluidshinder moeten gepaard gaan met haveninvesteringen, net zoals de eventueel nodige natuurcompensaties.